Giro d Italia
De Ronde van Italië (Italiaans: Giro d'Italia, vaak afgekort tot Giro) is een meerdaagse wielerwedstrijd in en rond Italie. Ze is een van de drie Grote Rondes. De etappekoers werd voor het eerst verreden in 1909 en wordt sindsdien ieder jaar - uitgezonderd tijdens de jaren van de twee Wereldoorlogen - gehouden. Net als de andere twee Grote Rondes - de Ronde van Frankrijk en de Ronde van Spanje - duurt de Ronde van Italië drieëntwintig dagen die in de meeste gevallen bestaat uit 21 etappes, inclusief een eventuele proloog en twee rustdagen. De laatste etappe van de etappekoers eindigde de laatste jaren meestal in Milaan.
De Giro, zoals de bijnaam van de Ronde van Italië luidt, wordt tegenwoordig na de Ronde van Frankrijk als de belangrijkste rittenkoers van de wereld gezien. Er zijn zelfs tijden geweest dat de ronde in populariteit op gelijke voet stond met de Ronde van Frankrijk. De koers wordt elk jaar op de voet gevolgd door tal van zenders overal ter wereld, onder meer door de Belgische VRT (Sporza) en in mindere mate de Nederlandse NOS.
Geschiedenis
Op 7 augustus1908 werd in de Gazzetta dello Sport de eerste Ronde van Italië aangekondigd. In navolging van een autorace door heel Italië, die werd georganiseerd door concurrent Il Corriere della Sera, presenteerde de krant in zeven grote kolommen de Italiaanse tegenhanger van de Tour de France. De eerste etappe van de Giro startte op 13 mei 1909 van het Loretoplein in Milaan en eindigde in Bologna waar Dario Beni won. In die eerste editie werd 2448 kilometer overbrugd, die verdeeld waren over acht etappes. De Italiaan Luigi Ganna werd met 25 punten de winnaar van het evenement. Sindsdien wordt de Giro door de, op roze papier gedrukte, krant georganiseerd. Om die reden draagt de leider in het algemeen klassement een roze koerstrui.
De Giro is het vaakst gewonnen door een Italiaan. Tot 1950 won zelfs nog geen enkele buitenlander de Giro. De Zwitser Hugo Koblet was de eerste niet-Italiaan die er in slaagde om de ronde te winnen. Maar ook in de jaren daarna waren het telkens weer Italianen die wonnen. Pas vanaf 1968 won er steeds vaker een buitenlander het eindklassement. Tegenwoordig domineren de Italianen nog steeds.
De laatste jaren won de Giro opnieuw aan belangstelling van Italianen en de renners van Italiaanse ploegen, een goede prestatie in de Ronde van Italië is voor de Italianen immers meer waard dan een etappe of een goede klassering in de Ronde van Frankrijk. Met de komst van de UCI Pro Tour in 2005 hoopte men daar echter verandering in te brengen. Maar sinds 2008 behoorde de Giro niet meer tot de ProTour door een geschil met de UCI. Vanaf 2011 behoort hij tot de UCI World Tour.
Luigi Ganna was de beste in de eerste editie; hij won drie etappes en het eindklassement. De Giro van 1912 werd voor het eerst verreden in ploegverband , maar een jaar later keerde de organisatie weer terug naar het originele concept.
In de eerste jaren was het parcours van de Ronde van Italië vaak een stuk minder zwaar dan dat van haar Franse tegenhanger, de Tour. Pas in de jaren '30 en '40 wordt het parcours van de Giro selectiever, als er bergetappes door de Alpen en de Dolomieten worden opgenomen in het routeschema. In 1931 wordt ook de eerste roze trui, in het Italiaans maglia rosa geheten, uitgereikt.Learco Guerra is dan de eerste rozetruidrager. Twee jaar later wordt het bergklassement ingevoerd en vanaf 1966 is er ook een puntenklassement.
Klassementen
Naast de roze trui voor de leider in het algemeen klassement, de rode trui (tot 2010 de paarse trui) voor de leider in het puntenklassement en de groene trui voor de leider in het bergklassement zijn er in de Ronde van Italië nog veel andere klassementen. Zo was er het Intergiro-klassement, waar punten kunnen worden verdiend bij tussensprints. Verder is er nog een combinatieklassement en zijn er klassementen voor de ploegen. Naast deze standaard klassementen zijn er ook nog klassementen die ieder jaar verschillen. Zo was er in 2007 het "Traguardo Volante Garibaldi"-klassement, een klassement vergelijkbaar met het Intergiro-klassement.
Vreemd genoeg is er pas sinds de editie van 2007 weer een jongerenklassement in de Giro, een klassement dat in vele andere rondes al veel langer bestaat. Tussen 1976 en 1994 was er ook al een jongerenklassement, maar dat werd vanaf 1995 niet meer bijgehouden. De leider in het jongerenklassement draagt een witte trui.
Overzicht belangrijkste truien
Momenteel zijn er vier truien voor de vier klassementen in de Ronde van Italië. De bekendste en belangrijkste is het Maglia rosa, de roze trui, voor de leider in het algemeen klassement. Het Maglia Rosso Passione, de rode trui, is voor de leider in het puntenklassement en het Maglia verde, de groene trui, is voor de beste klimmer. Verder is er voor de beste jongere renner, jonger dan 25 jaar, het Maglia bianca, de witte trui.
Drie renners wonnen de Ronde van Italië 5 keer, en zijn daarmee gedeeld recordhouder. Alfredo Binda was de eerste die het lukte. Hij won de Giro in 1925, 1927, 1928, 1929 en 1933.Fausto Coppi won in 1940, 1947, 1949, 1952 en 1953 en Eddy Merckx was eindwinnaar in 1968, 1970, 1972, 1973 en 1974.
Het puntenklassement werd door Francesco Moser en Guiseppe Saronni vier keer gewonnen. Mario Cipollini, Roger de Vlaminck en Johan van der Velde wonnen de trui elk drie keer en bezetten daarmee de tweede plaats.
Gino Bartali won het bergklassement maar liefst zeven keer en is daarmee ruim de leider in dat klassement. Nummer twee Jose Manuel Fuente won het klassement "slechts" vier keer. De derde plek wordt gedeeld door Claudio Chiappucci, Claudio Bortolotto, Franco Bitossi en Fausto Coppi, die ieder drie keer wonnen.
 Maglia Rosa |
 Maglia Rosso Passione |
 Maglia Verde |
 Maglia Bianca |
| Algemeen klassement | Puntenklassement | Bergklassement | Jongerenklassement |
Route
Aanvankelijk startte en eindigde de Ronde van Italië ieder jaar in Milaan, de stad waar de organiserende sportkrant La Gazzetta dello Sport zijn hoofdzetel heeft. Ondanks enkele uitzonderingen, was Milaan tot voor 1960 de vaste vertrek- en aankomstplaats: sinds dat jaar verschilt de plaats van vertrek per jaar. Ook als aankomstplaats werd Milaan in de daarop volgende jaren regelmatig afgelost: zo lag de eindstreep tweemaal in Florence (in 1965 en 1989) en Verona (in 1981 en 1984) en zelfs eenmaal op de Stelviopas (in 1975). In de periode van 1981 tot en met 1989 lag de finish van de Giro zelfs geen enkele keer in Milaan. In 1990 werd de traditie echter hersteld en de jaren daarna zou de aankomst weer in Milaan liggen. In de editie van 2009 werd opnieuw met de traditie gebroken: de ronde sloot in dat jaar af met een individuele tijdrit van ongeveer 15 kilometer in Rome. In de edities van 1911 en 1950 voerde de eveneens Giro naar de Italiaanse hoofdstad. In 2010 ligt de finish in Verona.
Hoewel de route van de Giro hoofdzakelijk door Italië loopt, worden er regelmatig uitstapjes gemaakt naar het buitenland, met name naar de buurlanden: San Marino,Frankrijk,Monaco,Zwitserland en Oostenrijk. Soms wordt een land alleen tijdens een etappe doorkruist, maar het komt soms ook voor dat de start, finish of zelfs de hele route van een etappe in het buitenland ligt. De ronde is een aantal keer in het buitenland van start gegaan. Zo was Groningen in 2002 de vertrekplaats en lag de start in 2006 in Seraing. Eerder werd gestart in Monte Carlo (1966), Verviers (1973),Vaticaanstad (1974 en 2000),Athene (1996) en Nice (1998). In 2010 start de Giro wederom in Nederland, namelijk in Amsterdam.
De route is overigens niet aaneengesloten, dus in 2010 niet van Nederland naar Italië.
Bekende beklimmingen
Aan de renner die als eerste het dak van de ronde bereikt , wordt een speciale bonus uitgereikt: de Cima Coppi. Dit is ook de naam die het hoogste punt van de ronde ieder jaar krijgt. De Cima Coppi is in 1965 ingevoerd als eerbetoon aan de renner Fausto Coppi, die vijf jaar voordien was overleden. De Pordoipas (2239 m) was tot nog toe meest het dak van de ronde. Andere beklimmingen die vaak de Cima Coppi zijn geweest zijn onder andere de Stelviopas (2758 m), die ook de eerste Cima Coppi was, en de Gaviapas (2621 m). De Stelviopas is met haar 2758 de op één na hoogste Alpenpas, enkel de Col de l'Iseran is nog enkele meters hoger. Het is dan ook zo dat als de Stelvio in het parcours van de Giro wordt opgenomen, de pas zo goed als altijd ook de Cima Coppi is.
Ook de Mortirolo, de Monte Zoncolan en de Tre Cime di Lavaredo zijn zeer bekende en beruchte beklimmingen in de Ronde van Italië. In 2008 en 2010 was er een klimtijdrit op de Kronplatz in de Dolomieten, die opmerkelijk is vanwege de sterrato; lange stukken onverwarde weg.
Doping in de Giro
Net als de Ronde van Frankrijk zijn dopingschandalen ook de Ronde van Italië niet bespaard gebleven. Zo moest Eddy Merckx de Ronde van Italie 1969 vroegtijdig verlaten als drager van de roze trui, na een geruchtmakende positieve dopingtest.
Iets soortgeljks gebeurde in 1999, toen Marco Pantani op twee dagen van het einde zijn roze leiderstrui moest inleveren nadat bij hem een te hoge hematocrietwaarde was geconstateerd. De voltallige Mercatone Uno-ploeg stapte uit en Ivan Gotti won de Giro. Om dezelfde reden werd Evgeni Berzin een jaar later nog voor de start van de Giro werd uitgesloten van deelname.
In 2001 moest Dario Frigo de Giro vroegtijdig verlaten, nadat verboden spullen waren gevonden op zijn hotelkamer, terwijl ook Pantani wederom in opspraak kwam. De Giro van 2001 werd overschaduwd door nog meer dopingzaken.
De Italiaanse sprinter Allesandro Petacchi moest zijn vijf etappezeges en drie klassementszeges van de Giro 2007 later inleveren naar aanleiding van een positieve test van het anti-astmamiddel salbutamol. Deze editie moest het al doen zonder topfavoriet en titelverdediger Ivan Basso, die had toegegeven van plan te zijn doping te gebruiken.
In januari 2008 werd gemeld dat Astana geen startrecht kreeg in de Giro. Hoewel als hoofdreden een 'gebrek aan interesse' bij Astana werd gegeven, gaven de organisatoren van de Giro toe dat de dopingzaken van het jaar ervoor bij Astana (Vinokoerov,Matthias kessler, Kasjetsjkin werden betrapt) ook deels de aanleiding voor het besluit hadden gevormd. Kort voor de start van de ronde werd de ploeg onverwacht alsnog uitgenodigd. Astana ging van start en vaardigde uiteindelijk zelfs de winnaar, Alberto Contador, af.
Twee smaakmakers van deze Giro,Riccardo Ricco en Emanuele Sella, werden enkele maanden na afloop betrapt op het gebruik van CERA, maar vooralsnog zijn hun resultaten in deze ronde niet teruggedraaid.
Prestaties
Het record van het meeste aantal etappezeges staat op naam van de Italiaanse massasprinter Mario Cipollini. In totaal won hij 42 ritten; de laatste overwinning dateerde uit 2003. "Il Re Leone" brak het meer dan 70-jarige record van Alfredo Binda, die 41 ritten won.
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Belgen en Nederlanders in de Giro
Er won al zeven keer een Belg in de Giro, dit is vooral te danken aan Eddy Merckx die de wedstrijd vijf keer won. De twee overige Belgen zijn Michel Pollentier en Johan De Muynck. Het eindklassement werd nog nooit door een Nederlander gewonnen, al was Erik Breukink er in 1988 heel dichtbij met zijn tweede plaats. De laatste Belgische etappezege kwam van Wouter Weylandt in de 3de etappe met aankomst in Middelburg (Nederland) in de editie van 2010. De laatste Nederlandse ritzege kwam van Jeroen Blijlevens in 1999 die meteen twee etappes won, namelijk de derde en de zevende etappe.
- Giro d Italia 2011 ( 5 Artikelen )
- Giro d 'Italia 2012 ( 5 Artikelen )